BADASZ SIĘ?

Pewnego dnia zapytaliśmy Was wprost: Badasz się?

Odpowiedzi okazały się pozytywnym zaskoczeniem – badania krwi i moczu, dentysta, ginekolog, kardiolog czy okulista. Zdajemy sobie jednak sprawę z tego, że udział w dyskusji wzięła tylko niewielka grupa Nessiaków. Dla wielu osób dbanie o swoje zdrowie i regularny przegląd organizmu, to wciąż sprawa drugorzędna.

Nie ma czasu, nie ma po drodze, nie ma przymusu.

Aby pomimo wszystko nie odpuszczać tematu i trochę podrążyć dziurę w brzuchu tym z Was, dla których cały ten wątek zdaje się nudny – zapraszamy do lektury wywiadu z Katarzyną Wawrzyńczak-Boruch. Kasia jest nie tylko jedną z nas, ale przede wszystkim jest mądrą lekarką!

 

Czy każda osoba uprawiająca sport powinna się przebadać?

Obowiązkowi okresowych badań sportowych podlegają tylko osoby uprawiające sport kwalifikowany czyli związany z uczestnictwem we współzawodnictwie sportowym, organizowanym lub prowadzonym w danej dyscyplinie sportu przez polski związek sportowy lub podmiot działający z jego upoważnienia.

W przypadku amatorów nie ma prawnego obowiązku wykonywania badań i to sam sportowiec amator decyduje, czy chce w jakikolwiek sposób weryfikować stan swojego zdrowia.

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Wszystko leży w Twoich rękach!

Podstawa prawna: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kwalifikacji lekarzy uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia oraz zakresu i częstotliwości wymaganych badań lekarskich niezbędnych do uzyskania tych orzeczeń obowiązkowym badaniom podlegają osoby uprawiające sport kwalifikowany.

 

W którym momencie warto się przebadać – czy na starcie przygody ze sportem (nową aktywnością) czy już po jakimś okresie trenowania?

Sport, jako taki, to bardzo szerokie pojęcie. Możemy przecież mieć do czynienia zarówno z piłkarzem, jak i brydżystą. Początek treningu to bardzo dobry moment na ocenę stanu zdrowia. Każdy inny zresztą też, jeśli nie zrobiliśmy tego wcześniej, a już na pewno należy skontaktować się z lekarzem w przypadku wystąpienia nowych dolegliwości.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Nie badałaś/eś się do tej pory – nic straconego. Nie patrz za siebie. Dzisiejszy dzień jest doskonałym na zmiany.

 

 

Jak często powinniśmy się badać?

 

Tak często, jak zaleca nam to lekarz. Dla jednych będą to wizyty raz do roku, inni będą wymagali częstszej i bardziej wnikliwej obserwacji oraz diagnostyki. Nie można przecież stosować tych samych kryteriów w stosunku do osób poniżej 20 roku życia, jak i osób 80-letnich, również biorących udział w imprezach sportowych.

Z innymi problemami zgłoszą się młode matki, z innymi kobiety po menopauzie. Zdecydowanie bardziej w przypadku amatorów stawiałabym na podejście indywidualne, oparte na starannie przeprowadzonym wywiadzie oraz badaniu pacjenta.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Nie porównuj się do innych. Skup się na sobie.

 

Do jakiego lekarza powinniśmy się udać?

 

Jeśli nadal mówimy o sportowcach amatorach - to odpowiedź jest prosta - do lekarza rodzinnego. To on zna nasz stan zdrowia i jeśli zauważy w nim coś wymagającego dalszej diagnostyki, skieruje nas w odpowiednie miejsce. Jeśli chcemy od razu zasięgnąć opinii lekarza sportowego, warto zabrać ze sobą dokumentację dotychczasowego leczenia.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Nie kombinuj, czasem najprostsza droga jest najlepsza.

 

Jakie badania krwi powinniśmy zrobić i co one mogą nam – sportowcom powiedzieć?

 

We wspomnianym przeze mnie na początku Rozporządzeniu Ministra Zdrowia można znaleźć wymienione badania, które obligatoryjnie wykonują zawodnicy. Jak łatwo zauważyć zakres i częstotliwość zależą od dyscypliny sportu.

Należy pamiętać, że w przypadku zawodników mamy do czynienia z grupą osób wyjściowo zazwyczaj zdrowych. W przypadku amatorów możemy mieć do czynienia z wieloma chorobami, które de facto wykluczyłyby osoby chore z uprawiania danej dyscypliny zawodniczo. Lekarz przy pomocy zlecanych badań może odpowiedzieć na pytanie dotyczące ryzyka podejmowania konkretnych aktywności fizycznych. W przypadku amatorów, zakres wykonywanych badań laboratoryjnych powinien być wypadkową wieku, stanu zdrowia i uprawianej dyscypliny.

Dobrym punktem wyjścia niech będą właśnie badania z Rozporządzenia.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Zajrzyj TU.

 

Jakie inne badania powinni zrobić sportowcy?

 

Nie wyobrażam sobie szczerze mówiąc wysiłku fizycznego bez uprzedniej kontroli ukłądu krążenia. Jednocześnie mam świadomość, że sporo osób nie wykonuje nawet EKG, podejmując równocześnie ambitne plany treningowe. Uparcie więc wracamy do lekarza rodzinnego, któremu można zadać pytanie: czy mogę rozpocząć taką lub inną aktywność fizyczną.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Uprawiasz sport? Wystawiasz organizm na dodatkowe obciążenia? Pomyśl o nim! Badaj się!

 

Czy lekarz pierwszego kontaktu może takie badania zlecić, czy lepiej udać się do lekarza medycyny sportowej?

 

Zakres badań, jakie może zlecić lekarz POZ określony jest w umowie jaką zawarł z NFZ.

 

Morfologia, EKG, glukoza, analiza moczu, dostępna jest na poziomie POZ, jednak już częstość ich wykonywania pozostaje w kompetencjach lekarza zlecającego badanie.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Nie bój się rozmowy z lekarzem, proś i egzekwuj. Masz do tego prawo!

 

Czy niektóre wartości parametrów mogą nas zadziwić jako sportowców (np. u osób aktywnych są inne, aniżeli u osób, którym z ruchem nie po drodze)?

 

Wartości w sposób istotny odbiegające od normy populacyjnej mogą rzeczywiście być skutkiem uprawianego sportu, ale jednocześnie mogą świadczyć również o konkretnym stanie chorobowym. Dlatego w przypadku wątpliwości zawsze należy udać się do specjalisty.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Konsultuj i dopytuj.

 

O czym jeszcze powinniśmy wiedzieć?

 

Badania lekarskie nie dadzą nam 100% pewności, że podejmowany przez nas wysiłek fizyczny jest bezpieczny, w sposób istotny jednak zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń niepożądanych. Najważniejszą jednak zasadą, której jako sportowcy amatorzy powinniśmy się trzymać, to trening tylko w okresie zdrowia. W czasie infekcji nie podejmujemy wysiłku fizycznego.

 

NASZE SPOSTRZEŻENIE: Trenuj z głową! Bądź mądrym sportowcem.

Add a comments

Fields marked (*) are required